Qalalaqiniq (Qalak)

Qalakhungniq aulaniqaqtuq talvuuna qalaliqiyunik aanniarutmik hiamitiqtaaqtuq allanun inungnun. Qalaliqiniq naunaiqyuminginaqpaktuq ukiukmi. Inuit ulamiuvaktait qalaliqiniq qalaktuniklu, kihimi qalaliqiniq aanniaruluanguyuq. Mihingnautiit mihingnaginaqpaktun qalaktunin.

Qalaliqiniq aulaniqainaqtuq taima 10nik ublunik. Amingnarluaqtun biipiinuanut, Iningnikharnun, inungnunlu anirnikluktunik.

Mihingnautit qalakhuktunik

Inuk kituliqaak qalaliqiniqaqtuq hakuikpaliavaktun. Mihingnautait ilauyut:

  • Kidjaumaniq
  • Uulliliqinaliqtuq alapaanginaliqhunilu
  • Hayuinaliqhunilu timinga niqaingitlu uluriahuinaliqhutik
  • Niaqurliuqtuq
  • Unaguinaliqhuni hakuikhimainaliqhunilu

Qalaliqinaitumik

Qalakhungnikkut Kappuutikhat:Ukiuk tamaat qallakhungnaigianganik kapukhirnik nakuutqiyauyuq qallangnaitumik. Nunavutip nunallaangit akiitumik qallakhungnaigianganik kapuukhinik qalaqinaqhiyumi. Takulugu FluNu (www.flunu.ca) ilituriagani kappuutit qallakhungnaigianganik nunallaani.

Tamaita Inuit, ilauyullu mirraat 6-ni tatqiqhiutilgit, qallakhungnaigianganik kapukhinaggialgit ukiukharaikpat. Qalakhungnikkut kappuutikhaq atuquyauyuq inungnun tamainun kihimi biipiinungutunik tatqikhiulgit 6mik anmunlu qayangnairutiqaqtuq Iningnikharnun avatquhimayunik 65nik ukiunganik, biipiinuanun avatquhimayunik tatqikhiutingnik 6nik inungnunlu puvakluhimayunik, umaliuqtunik aukminilu sukaklukhimayunun.

Qanuriliurutikhangit ikikliyumiqtitiyaangat ayungnautinik:

  • Uaqataqlugit algatin ingmiulirlugit imarmiklu, taannganiqaqtunik halumaqtirutingnik atuqtailutin.
  • Ikayuktikharnik timit ayungnairutqagianganik aanniarutingnik - niritiarlutin, unaguiqhittiarlutin, iqaiyaliqihimaaqpaklutin.
  • Kahaknahuaqtailugit qangit, iyiikit, qingatlu algarnin.
  • Pulamilugu qanit qingatlu qalakhuliguvit tagyuliruvitluuniit. Kakiyaunmik atuqlutin piqaguvit, iqailugulu. Ikuhit akuvruangit ainganik atuqlutin, kakiyautaitkuvin.
  • Higaarluaruivyaklutit higaaruiyarlutitluuniit. Aihiinanahuarlutin higaaqtunik puyungit, taimailiugiaqaguvit.

Munagidjutikharnik qalakhungniq

  • Uunnaguikhiglutit.
  • Imiqataqlutin imaqaqtunik - imarnik (uunnaumayunik niglaumayunikluuniit), tiitukhimaaqlutin, imigarnik, suutuutiniklu.
  • Iqagiaqaqtunik kakiiyautingnik aturlutin.
  • Pigiaqaguvit, pilutin havautikharnik qallakhurnikkut ikayuutikharnik qallarnin. Malikhautilugit atuqtauyakhatin titiraqhimayut. Havautit ayungnautigiaqaqtun ilangit, avatquvalaagungni havautikhat.
  • Aspirinik tunitailutin ukiuqangitunik 20nik. Piqaqtun Reye syndromemik, aanniarut ayungnautiqaqtuq tinguknun qaritangnunlu.

Inminik qalakhungniq piiqpaktuq havautituqtauhimaitumik. Qallakpalaaguvit malrungnik havainirnik avatqugumi munarhiliaktukhauliqtutin.